KORTE INTRODUCTIE VOOR DE YOGALESSEN
Yoga is van oudsher een bevrijdingsweg.
Door middel van bewustwording van het lichaam, de adem, de geest en de ruimte kun je de beperkingen ervaren en lossen ze langzaam maar zeker op.
- Lichaam
Vaak ben je met je aandacht naar buiten gericht en niet in contact met je lichaam. Door middel van oefeningen en houdingen (asana’s) is het mogelijk bewuster te worden van het lichaam, de adem(energie) en de ruimte. Tijdens het oefenen luister je naar het lichaam met een juiste aandacht, zonder vooroordelen of projecties, zonder dat er psychologische reacties optreden (zoals bijv. “wat gaat mij dit toch goed af” of “wat vind ik dat toch een afschuwelijke oefening”) en zonder dat er een resultaat wordt nagestreefd of je te spiegelen aan anderen. Wanneer er zo wordt geoefend krijgt het lichaam de kans te “ontwaken”en zijn verhaal te vertellen.
Forceer niets, je hoeft niets te presteren en het is geen gymnastiekles. Door de aandacht te houden bij wat het lichaam aangeeft, en daar naar te luisteren, weet je precies wanneer het voor jou nog ontspannen en goed voelt. Sommige asana’s zullen zich in de lessen herhalen. Probeer ze te doen alsof het de eerste keer is dat je ze doet, zonder vooroordeel, en kijk hoe het deze keer gaat.
Doe de oefeningen met de ogen open, geloken (aandacht op 1 punt) of met de ogen dicht. Wat voor jou op dat moment het best voelt.
- Adem
Yoga is behalve beheersing van het lichaam en geest ook de beheersing van de adem. Niet beheersing in de zin van onder druk en onder dwang functioneren maar juist beheerst in de zin van ontspanning. Als je de aandacht gaat richten op de adembeweging kan dat zeker in het begin wat onrust veroorzaken. Dat is ook afhankelijk van je gemoedstoestand al dan niet gespannenheid op dat moment. Ook de adem sturen, zoals je denkt te moeten ademen, verstoort het natuurlijke ademritme. Je adem is dus niet onrustig, maar je denken maakt het onrustig.
Als je wat meer gewend bent je aandacht op de adem gericht te hebben, kun je de adem wat beter loslaten zodat die moeiteloos en ontspannen gaat. Je bent dan los van de gedachten die je hebt over juist ademen en laat de adem als van zelf gaan, zonder in te grijpen zonder oordelen. Alsof het in je ademt.
In de yoga wordt de adembeoefening pranayama genoemd. Het beïnvloeden of beheersen (yama) van de adem (prana). Prana betekent niet alleen adem maar ook vitaliteit, kracht en geest. Prana is de kracht achter de ademhaling, de vitale kracht in elk wezen. Pranayamaoefeningen zijn adem en energieoefeningen met als “doel” tot een rustige en gelijkmatige ademhaling te komen, de energie op te wekken, te reguleren en los te laten.
De ademhaling is sterk verbonden met je gevoel. Let maar eens op wat er met je ademhaling gebeurd als je bijvoorbeeld schrikt, lacht angstig of boos bent. Hierdoor zetten we, onbewust, delen van het lichaam vast (middenrif, schouders etc.) en vormen zich her en der blokkades in het lichaam. Door je in de asana’s (houdingen) meer bewust te zijn van de adem op bepaalde plekken in het lichaam, doorstromen de blokkades met prana (ademenergie) en lossen ze (op den duur) op. Door oefeningen te herhalen en bewuster te worden van deze energie gaat de prana steeds vrijer stromen.
Niet alleen het volgen van de adem maar ook ademoefeningen kunnen je bewuster maken van de adembeweging en zo ook gespannenheid en verkrampingen losweken en op den duur laten verdwijnen. We merken dat we eerder iets moeten afleren dan dat we moeten leren ademen. Pas als de adem vrij is kan ook het lichaam en de geest vrij zijn.
Er zijn 3 soorten ademhaling: buik, flank en borst. De buikademhaling wordt gezien als de meest volledige ademhaling; longen vullen zich meer met lucht als bij de borst ademhaling waardoor het middenrif (peesplaat, horizontaal gelegen in het lichaam, net boven de navel) naar beneden wordt gedrukt. Hierdoor worden de organen in de buikholte ook naar beneden en naar voren gedrukt waardoor de buik uitzet. Oefeningen met deze buikademhaling is een gratis massage voor de darmen, zorgt voor een betere stoelgang en doorstroming van de levensenergie in de onderbuik en naar de rest van het lichaam.
- Geest
Als je de adem een tijdje volgt zul je merken dat je gedachten ook rustiger worden. Je hele lichaam en geest komt tot rust door de adem te volgen zoals deze van nature gaat. Het kan zijn dat er allerlei gedachten opkomen waar je op inhaakt en die je weer meevoeren, weg van wat er nu is. Meestal zijn dit gedachten over zaken uit het verleden of over iets te verwachten in de toekomst. Zodra je dat opmerkt ga je langzaam met je aandacht weer terug naar de adem, telkens weer. Zonder een oordeel of mening te hebben over deze gedachten waardoor ze vaak als vanzelf oplossen of verdwijnen. Dit is een oefening die je op elk moment van de dag kunt doen, als je heel onrustig of bezorgt bent, maar natuurlijk ook als jezelf goed voelt. Helemaal aanwezig in het hier en nu en zoals het werkelijk op dat moment is.
Yoga is ook de oefening van aandacht. Aandacht is iets anders als concentratie. Concentratie is vaak op 1 punt gericht, star en gespannen. Aandacht is veel ruimer, zachter en meer ontspannen. Dit kan je bijvoorbeeld goed oefenen met een kaarsvlam. Concentreer je eerst heel scherp op de vlam. Op 1 punt gericht. Laat vervolgens je gezicht ontspannen en je blik zacht worden. Misschien kan je merken dat je blik ruimer wordt en dat ook de omgeving rond de kaars meer in je aandachtsveld komt. Probeer met deze aandacht de oefeningen en asana’s te ondergaan.
